Wat staat er in partijprogramma’s over het leenstelsel, het studenten-ov, de basisbeurs en compensatie voor de leenstelselgeneratie?

Het is je waarschijnlijk niet ontgaan, op woensdag 17 maart is het weer zo ver: er kan dan gestemd worden voor de Tweede Kamer verkiezingen. Eerder schreef Britt deze blog over het belang van stemmen. Ik wil het hier ook even kort herhalen: ga stemmen! Het blijft een verworven recht om te mogen en kunnen stemmen. Door het uitbrengen van je stem heb je ook invloed op jouw toekomst! Hieronder ga ik een overzicht geven van de plannen van enkele politieke partijen over studiefinanciering, het studenten-ov, de eventuele terugkeer van de basisbeurs en compensatie voor de leenstelselgeneratie (de studenten die geen basisbeurs hebben ontvangen en nu tussen wal en schip dreigen te vallen).   

De positie van de jongeren sinds corona 

Toen de corona pandemie een jaar geleden uitbrak had dat vele gevolgen. Het maakte nog duidelijker hoe kwetsbaar de positie van jongeren, studenten en starters al was. Enkele voorbeelden hiervan zijn de problemen op de woningmarkt, het krijgen van een vast contract en als klap op de vuurpijl de oplopende studieschulden. De corona pandemie heeft de zwakke positie van deze groep in de meeste gevallen nog eens flink verslechterd. Gelukkig kan iedereen op 17 maart zijn of haar stem laten horen!

De oplossing: extra lenen bij DUO

Voor studenten werd er in maart 2020 eigenlijk geen echte oplossing geboden voor de financiële problemen die ontstonden door de corona uitbraak. Veel studenten verloren hun bijbanen met flexcontract, maar de rekeningen moesten wel gewoon betaald worden. De oplossing die werd geboden door Ingrid van Engelshoven (toentertijd minister van OCW) was om extra geld te (gaan) lenen bij DUO. Het gevolg? Studenten werden opgescheept met een nog hogere studieschuld die later gewoon moet worden terugbetaald. 

Wie voerde het leenstelsel ook al weer in?

Voor wie het even niet meer weet; in 2015 is het huidige leenstelsel geïntroduceerd door de PvdA, D66, Groenlinks en VVD. Er werd toen beloofd dat het geld dat vrij zou komen door de afschaffing van de basisbeurs gebruikt zou worden om te investeren in een betere kwaliteit van het hoger onderwijs. In de realiteit is daar helaas weinig van terecht gekomen. In dit filmpje van NOS op 3 wordt een goede uitleg gegeven over hoe dat basisbeursgeld tot nu toe is gebruikt

Komt de basisbeurs weer terug?

Deze week zijn er Tweede Kamer verkiezingen en de corona-crisis is nog in volle gang. De politieke partijen hebben natuurlijk ook niet stilgezeten en hebben plannen gemaakt voor de toekomst. Wanneer je de partijprogramma’s vergelijkt valt het eigenlijk meteen op dat alleen de VVD het leenstelsel nog wil behouden. Alle andere grote partijen willen het huidige leenstelsel afschaffen en de basisbeurs opnieuw invoeren. De partijen die nu een specifiek bedrag noemen zijn de D66 (€300 tot €400 per maand in de vorm van belastingkorting), Groenlinks (maximaal €400 per maand en €10.000 op je 18e) en de ChristenUnie (€150 tot €550 per maand). In de meeste gevallen zeggen de partijen rekening te willen houden met het inkomen van de ouders van de student, het inkomen van de student zelf en de woonsituatie van de student (uitwonend of thuiswonend). Daarnaast willen de SP, de PvdA en de SGP de aanvullende beurs verbreden en/of verhogen.

Het studenten-ov

Enkele partijen willen ook het studenten-ov aanpassen. Op dit moment wordt je studenten-ov omgezet in een gift zodra je binnen de afstudeertermijn (in de meeste gevallen 10 jaar) je diploma haalt. Als je niet of pas later afstudeert worden de kosten voor het gebruik van het studenten-ov niet kwijtgescholden. De PvdD wil dat het studenten-ov een gift wordt en geldig blijft zolang de student studiefinanciering ontvang. Groenlinks wil dat het studenten-ov de hele week en ook in de zomer geldig is, en dat de kosten ook worden kwijtgescholden als een student zijn of haar studie niet haalt. Ook FvD ziet graag dat het studenten-ov zowel doordeweeks als in het weekend geldig is en gebruikt kan worden door de student zolang hij of zij staat ingeschreven bij een opleiding.  

Compensatie voor de leenstelselgeneratie

In sommige partijprogramma’s wordt ook compensatie van de leenstelselgeneratie genoemd. De partijen die compensatie noemen in hun partijprogramma’s zijn CDA, SP, PvdD, Groenlinks, ChristenUnie, Denk, D66, PvdA, SGP en FvD. Hierbij geven alleen Groenlinks en D66 specifiek aan wat zij willen doen. Groenlinks wil de leenstelselgeneratie ook het startkapitaal van €10.000 geven. D66 wil het bedrag van de studievoucher verdubbelen, en zorgen dat deze ook verzilverd kan worden om een deel van de studieschuld af te betalen.

De invloed van je studieschuld op je hypotheekmogelijkheden

Een hoge studieschuld heeft veel invloed op je hypotheekmogelijkheden. Daarom geven CDA, PvdA, D66 en VVD aan dat een studieschuld minder zwaar – of in het geval van FvD zelfs helemaal niet – zou moeten meetellen bij het aanvragen van een hypotheek. Ook zijn de ChristenUnie en het CDA van mening dat er bij de hypotheekaanvraag gekeken moet worden naar de actuele studieschuld en niet naar de oorspronkelijke. 

Hoe haalbaar zijn deze plannen?

Het Centraal Plan Bureau (CPB) heeft de plannen van de politieke partijen doorgerekend. Dit laat zien hoe de partijen de beloftes uit de partijprogramma’s willen gaan waarmaken en welke economische effecten dit zal hebben op lange termijn. Van de hierboven genoemde partijen heeft alleen de PvdD de doorrekening niet laten doen door het CPB. Verder reserveren GroenLinks, SP en PvdA verreweg het meeste geld voor compensatie voor de leenstelselgeneratie: respectievelijk 3,1 miljard, 1,7 miljard en 1,6 miljard. CDA trekt voor de compensatie van leenstelselstudenten 100 miljoen uit. Wat opvalt is dat D66 helemaal geen middelen heeft vrijgemaakt voor compensatie van leenstelselstudenten, terwijl dit wel in hun partijprogramma staat. 

Kijk en vergelijk 

Wat je mening over studieschuld, studiefinanciering en compensatie voor de leenstelselgeneratie ook is, er is een grote kans dat er veel dingen gaan veranderen na 17 maart, dus ga stemmen! Wil je partijen onderling wil vergelijken om te kijken welke partij het beste bij jou past, dan kun je dat doen door verschillende stemhulpen in te vullen, zoals de StemWijzer, YoungVoice, het Kieskompas en de Jongeren Kieswijzer. Als je meer wil weten over de precieze standpunten van de grootste partijen over zaken die relevant zijn voor studenten is de StudentiKeus website van het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) ook echt een aanrader. 

Tip:  Sta je achter het afschaffen van het leenstelsel, wil je compensatie voor de leenstelselgeneratie en wil je geen verdere bezuinigingen op het hoger onderwijs? Onderteken dan de petitie van #NietMijnSchuld, een samenwerking tussen de LSVb en FNV Young and United. 

Deze blogpost kan affiliate links bevatten. Als je via deze links iets koopt of download, kost dat jou niks extra, maar je helpt Skere Student er wel enorm mee om de website draaiende te houden. Alvast bedankt dus :) Hier kan je meer lezen over het gebruik van affiliate links op Skere Student.

Deel dit artikel:

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on email
Share on print
Skere Student redactie

Skere Student redactie

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *