Hoe hoog is de gemiddelde studieschuld nou écht?

Wanneer ik deel dat mijn studieschuld meer dan €70.000 is, schrikken mensen zich rot. Hun tweede reactie is er vaak een van ongeloof, welke weer wordt opgevolgd door allerlei veroordelingen over mij en mijn persoonlijke situatie – al helemaal als deze mensen “weten” dat de gemiddelde studieschuld maar €15.200 is. Maar, is dat laatste wel echt zo? Kort gezegd: nee! Hoe dat zit en hoe hoog de gemiddelde studieschuld waarmee studenten tegenwoordig afstuderen dan wél is, vertel ik je in deze blog!

Hoe hoog is de gemiddelde studieschuld volgens het CBS?

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is de gemiddelde studieschuld in Nederland €15.200 (cijfers van 2021). Sinds de invoering van het leenstelsel in 2015 “loopt de gemiddelde studieschuld versneld op”, maar hoe het CBS deze gemiddelde studieschuld berekent wordt niet echt expliciet uitgelegd. Natuurlijk ga je er vanuit dat het klopt, maar er zitten toch nog best wel wat haken en ogen aan deze “gemiddelde studieschuld” die het CBS heeft berekend. Statistieken kunnen namelijk kloppen en tóch een vertekend beeld geven, en dat is precies wat hier gebeurt.

Waarom klopt de “gemiddelde studieschuld” van het CBS niet helemaal?

Laat ik voorop stellen dat het klopt dat de gemiddelde studieschuld van alle Nederlanders met een studieschuld samen inderdaad ongeveer €15.200 is. Belangrijk punt hier is dat dit de gemiddelde studieschuld is van alle Nederlanders samen. Dit bedrag is daardoor ook inclusief grotendeels afgeloste studieschulden van 40-plussers en studieschulden van 19-jarigen die juist nog in de opbouwfase zitten. Iedereen die een studieschuld open heeft staan bij DUO, ongeacht of je in de opbouw- of aflosfase zit, wordt meegenomen in deze berekening om de “gemiddelde studieschuld” te kunnen berekenen. Als je het hebt over de gemiddelde studieschuld waarmee studenten afstuderen, is die €15.200 dus totaal niet representatief, terwijl dat getal juist voor die vergelijking vaak wordt gebruikt!

Hoe hoog is de gemiddelde studieschuld waar studenten mee afstuderen?

Helaas heb ik niet genoeg liefde voor statistiek om helemaal pietje precies uit te rekenen hoe hoog de gemiddelde studieschuld is waarmee WO-studenten tegenwoordig afstuderen, maar ik kan op basis van andere data van het CBS wel een grove schatting maken. Dan kom ik uit op een gemiddelde studieschuld van €36.260. Dat zit zo: 7 op de 10 studenten leenden in 2019 bij DUO. Gemiddeld ging dat om €700 per maand (cijfers van 2019). De overige studenten leenden helemaal niks. De gemiddelde studieduur van WO-studenten die een bachelor en een master doen is 74 maanden (cijfers van 2013, er zijn geen recentere cijfers aangezien dit niet meer wordt bijgehouden). Als we ervan uitgaan dat de gemiddelde student tegenwoordig nog steeds iets meer dan 6 jaar doet over het behalen van zijn of haar master, is de rekensom simpel (€490 * 74) en kom je uit op een gemiddelde studieschuld van €36.260. Veel he? 

Toch is met deze nieuwe gemiddelde studieschuld van €36.260 nog niet alles gezegd, want een gemiddelde zegt weinig over de verdeling van die studieschuld. Dat 3 op de 10 huidige studenten namelijk helemaal niks lenen bij DUO haalt het gemiddelde flink omlaag. De gemiddelde studieschuld van WO-studenten die wel lenen bij DUO komt zonder de niet-leners groep namelijk uit op €51.800 (€700 * 74). Dit betekent dat 30% van de huidige studenten heeft geen studieschuld opgebouwd als zij zijn afgestudeerd, en de overige 70% van de huidige studenten heeft een gemiddelde studieschuld van €51.800 bij hun afstuderen.

Toen ik deze berekening zelf voor het eerst maakte sloeg ik nog net niet stijl achterover van verbazing. Uit persoonlijke ervaring wist ik wel dat de studieschuld waarmee de gemiddelde student tegenwoordig afstudeert een heel stuk hoger moest zijn dan de €15.200 die altijd wordt aangehaald, maar dat het gemiddelde zo hoog zou zijn… Nee, dat had ik me ook niet gerealiseerd! 

De haken en ogen van mijn berekening

Net als dat de “gemiddelde studieschuld” van het CBS tegelijkertijd €15.200 én niet helemaal representatief is, geldt dat ook voor mijn berekening. Ik weet namelijk niet hoeveel jaar studenten tegenwoordig gemiddeld studeren, en in mijn berekening heb ik voor studielengte alleen de data van WO-studenten meegenomen. Tegelijkertijd is die €700 die per maand wordt geleend wel het gemiddelde van HBO- én WO-studenten en studeren HBO-ers over het algemeen korter. Mocht je toevoegingen hebben om mijn berekening te verbeteren, laat het vooral weten in een reactie onderaan deze blog!

“Waarom weten mensen dit nog niet?!”

Verhalen over studenten met torenhoge studieschulden zie je nog niet zo veel voorbij komen in de media – behalve die van mij haha – maar dat je er weinig over hoort, komt niet doordat ze niet bestaan! Het taboe op praten over geld (en dan met name over schulden) is nog steeds alive and kicking, waardoor niemand er over wil praten en de schade van het leenstelsel nog steeds niet helemaal bekend is bij het grote publiek. Hopelijk kan deze blog meer inzicht geven in de financiële situatie van de gemiddelde student, en kan het hoge studieschulden in perspectief plaatsen. Bracht deze blog je nieuwe inzichten? Deel hem dan!

Je bent niet alleen!

Is jouw eigen studieschuld erg hoog en heb je moeite met de mentale last daarvan? Lees dan deze blog en schroom niet om mij een DM te sturen op Instagram. Ik wil binnenkort wellicht wat (oud)studenten met hoge studieschulden samenbrengen om verhalen uit te wisselen en elkaar een hart onder de riem te steken. Onderteken ook de petitie tegen het leenstelsel van Niet Mijn Schuld als je dat nog niet hebt gedaan.

Deze blogpost kan affiliate links bevatten. Als je via deze links iets koopt of download, kost dat jou niks extra, maar je helpt Skere Student er wel enorm mee om de website draaiende te houden. Alvast bedankt dus :) Hier kan je meer lezen over het gebruik van affiliate links op Skere Student.

Deel dit artikel:

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on email
Share on print
Emma Mouthaan

Emma Mouthaan

Hoi! Ik run Skere Student en ik geef mijn geld alleen uit aan dingen die ik écht belangrijk vind. Sowieso is geld veel te belangrijk om er niet over te praten, dat taboe op praten over geld vind ik echt onzin! Denk jij daar net zo over, of is jouw mening juist helemaal anders? Laat het weten in een reactie!

2 reacties op “Hoe hoog is de gemiddelde studieschuld nou écht?”

  1. Hoi Emma,

    Je kunt nog de kanttekening maken of je in de berekening het totale aantal studenten meet, of alleen de studenten die daadwerkelijk een lening aangaan. Op de site van het CBS staat dat 7 op de 10 van de studenten leenden en dan gemiddeld €700 per maand. Als je die 3 op de 10 die niet lenen meerekent kom je op €490 per maand. Daarnaast heeft de data over studieduur betrekking op Wo-studenten. Hbo-studenten (die wel in berekening van 7 op de 10 studenten die lenen zijn meegenomen) studeren over het algemeen wat korter. Bij een gemiddelde studieduur van bijvoorbeeld 5,5 jaar kom je dan uit op €32.340 euro.

    Overigens is door het CBS gisteren nieuwe data gepresenteerd, waarin de studieschuld per leeftijdsgroep is weergegeven. In de groep van 20 tot 25 jaar zou de gemiddelde schuld €12.800 zijn en voor de groep van 25 tot 30 jaar €19.100. (https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2021/47/meer-personen-met-studieschuld-gemiddelde-studieschuld-gelijk-gebleven)
    Gecorrigeerd voor de leeftijdsgroepen die nog in de opbouwfase zitten, of ver in de aflossingsfase lijkt het gemiddelde toch wel lager te zijn dan de €51.800 waar jij op uitkomt.

    Groet,

    Gijs

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *